Lomber Spinal Stenoz
Lomber spinal stenoz, bel bölgesinde omurilik kanalının veya sinir köklerinin geçtiği kanalların daralmasıdır. En sık dejeneratif (yaşa bağlı) nedenlerle gelişir ve yürümekle artan, dinlenmekle azalan bacak ağrısı (nörojenik kladikasyo) ile karakterizedir.
Son güncelleme: 2026-06-06
Tanım
Lomber spinal stenoz, lomber omurgada santral kanalın, lateral resesin veya foramenin daralarak içinden geçen nöral yapılara yer bırakmamasıdır. Daralma kemik, disk ve bağ dokusu (özellikle ligamentum flavum kalınlaşması) kaynaklı olabilir. Stenoz tek seviyede ya da çok seviyeli olabilir.
Nedenler ve Risk Faktörleri
En sık neden yaşa bağlı dejeneratif değişikliklerdir: disk yüksekliğinin azalması, faset eklem hipertrofisi, ligamentum flavum kalınlaşması ve osteofit oluşumu. Daha az sıklıkta doğuştan dar kanal, spondilolistezis veya geçirilmiş cerrahiye bağlı değişiklikler rol oynar. İleri yaş başlıca risk faktörüdür.
Belirtiler
Karakteristik bulgu nörojenik kladikasyodur: yürüme veya ayakta durmayla ortaya çıkan, öne eğilme veya oturmayla rahatlayan bacak ağrısı, uyuşma ve halsizlik. Hastalar genellikle alışveriş arabasına yaslanırken (öne eğik postür) rahatladıklarını belirtir. İlerlemiş olgularda denge sorunları ve nadiren mesane şikâyetleri görülebilir.
Tanı
Tanı, öykü ve nörolojik muayene ile desteklenir; nörojenik kladikasyonun vasküler kladikasyodan ayırt edilmesi önemlidir. Manyetik rezonans görüntüleme (MR) kanal darlığını ve nöral basıyı en iyi gösteren yöntemdir. Bilgisayarlı tomografi (BT) kemik darlığı ve önceki cerrahi olgularında tamamlayıcıdır.
Tedavi
Başlangıç tedavisi konservatiftir: egzersiz ve fizik tedavi, ağrı yönetimi ve seçilmiş olgularda epidural enjeksiyonlar. Belirgin yürüme kısıtlılığı, ilerleyici nörolojik kayıp veya yaşam kalitesini ciddi bozan, konservatif tedaviye yanıtsız olgularda dekompresyon cerrahisi (laminektomi/laminotomi) ve gerektiğinde füzyon düşünülür.
Prognoz
Birçok hasta konservatif tedaviyle stabil seyreder; cerrahi geçiren uygun seçilmiş hastalarda yürüme mesafesi ve bacak semptomlarında düzelme beklenir. Hastalık dejeneratif zeminde geliştiği için takip önemlidir; sonuçlar bireysel olarak değişir.
Kaynaklar
- Lurie J, Tomkins-Lane C. Management of lumbar spinal stenosis. BMJ. 2016.
- North American Spine Society (NASS) — Clinical Guidelines: Degenerative Lumbar Spinal Stenosis.
- StatPearls — Lumbar Spinal Stenosis. NCBI Bookshelf.
Bu madde genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararı kişiye özeldir.