Kavernom (Serebral Kavernöz Malformasyon)
Kavernom, beyin veya omurilikte görülen, ince duvarlı genişlemiş damar boşluklarından oluşan bir damarsal malformasyondur. Genellikle iyi huyludur; ancak kanama veya nöbet gibi belirtilere yol açabilir.
Son güncelleme: 2026-06-06
Tanım
Serebral kavernöz malformasyon (kavernom), aralarında normal beyin dokusu bulunmayan, ince endotel duvarlı, genişlemiş kapiller benzeri boşluklardan oluşan bir lezyondur. Görüntülemede sıklıkla 'dut' veya 'patlamış mısır' görünümü tarif edilir. Tek (sporadik) veya ailesel-çok odaklı olabilir.
Nedenler ve Risk Faktörleri
Lezyonlar sporadik ya da kalıtsal (otozomal dominant; CCM1/KRIT1, CCM2, CCM3 genleriyle ilişkili) olabilir. Ailesel formda çok sayıda lezyon görülme eğilimi vardır. Bazı kavernomlar geçmişte uygulanmış beyin radyoterapisi sonrası gelişebilir.
Belirtiler
Birçok kavernom belirti vermez ve rastlantısal saptanır. Belirti verdiğinde en sık nöbet, lezyon kaynaklı kanama ve yerine göre fokal nörolojik bulgular (güçsüzlük, his kaybı, denge sorunları) görülür. Beyin sapı yerleşimli kavernomlar küçük kanamalarda bile belirgin belirtilere yol açabilir.
Tanı
Manyetik rezonans görüntüleme (MR) tanıda esas yöntemdir; özellikle gradient-eko ve SWI sekansları küçük lezyonları ve geçirilmiş kanama izlerini duyarlı biçimde gösterir. Kavernomlar düşük akımlı olduğundan klasik kateter anjiyografide genellikle görünmez ('anjiyografik olarak gizli').
Tedavi
Belirti vermeyen kavernomlarda sıklıkla görüntüleme ile takip tercih edilir. Tekrarlayan kanama, ilaca dirençli nöbet veya ilerleyici nörolojik kayıp durumunda, ulaşılabilir lezyonlarda mikrocerrahi çıkarım düşünülür. Beyin sapı gibi riskli bölgelerde karar, kanama riski ile cerrahi riskin dengelenmesiyle bireysel olarak verilir.
Prognoz
Birçok kavernom sessiz seyreder; kanama riski lezyonun yeri, daha önce kanama olup olmaması ve ailesel form gibi faktörlere göre değişir. Uygun seçilmiş cerrahi olgularda lezyonun tam çıkarılmasıyla yeniden kanama riski azalır. Sonuçlar hastadan hastaya değişir ve garanti edilmez.
Kaynaklar
- Akers A, et al. Synopsis of Guidelines for the Clinical Management of Cerebral Cavernous Malformations. Neurosurgery. 2017.
- Flemming KD, et al. Cavernous Malformations: Natural History and Management. Mayo Clin Proc.
- StatPearls — Cerebral Cavernous Malformations. NCBI Bookshelf.
Bu madde genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararı kişiye özeldir.